„Nie miałam żadnych środków, nie miałam za co książek kupić, dzieci prosiły, żebym im opowiadała różne historie, no to ja wymyślałam je sama. Potem to wszystko spisywałam”.

Nawet podczas II wojny światowej poświęciła się dla dzieci, tak bardzo wówczas potrzebujących zainteresowania i oderwania od dramatu wojny. Nauczała w tajnych kompletach, a w czasie Powstania Warszawskiego redagowała „Dziennik Dziecięcy”.

Maria Kownacka do końca życia wszystko poświęciła dzieciom. Być może to, że sama została osierocona we wczesnym dzieciństwie, wytworzyło w niej tak gorące uczucia wobec dzieci. Chciała dać innym to, czego sama nie mogła dostać: „Ja mam żyłkę społeczną, z którą się urodziłam, na to nie ma lekarstwa - podkreślała pisarka”. Zmarła 27 lutego 1982 roku. W jej dawnym mieszkaniu, na Żoliborzu, powstała Izba Jej Pamięci oraz Muzeum Książki Dziecięcej.

Za swoją twórczość pisarka została nagrodzona wieloma odznaczeniami, z których najważniejsze to przyznawane przez dzieci Order Uśmiechu i Orle Pióro. Upowszechnianiem twórczości Marii Kownackiej zajmuje się m.in. Towarzystwo Przyjaciół Dzieci - Koło im. Marii Kownackiej.

W 1919 roku jej pierwsze utwory ukazały się na łamach czasopism dziecięcych „Płomyczka” i „Płomyka”. W tym samym roku Maria Kownacka przeniosła się do Warszawy. Tam poznała Marię Dąbrowską, autorkę „Nocy i dni”, razem z którą pracowała w bibliotece Ministerstwa Reform Rolnych.

W 1931 rok - na łamach „Płomyczka” Maria Kownacka opublikowała pierwszą część swojego najsłynniejszego dzieła - opowieści o Plastusiu. Najmłodsi od razu pokochali małego chłopca z plasteliny, zamieszkującego piórnik pierwszoklasistki Tosi. Sympatię zaskarbili sobie także pozostali mieszkańcy piórnika - ołówek, guma myszka, pióro, stalówki, linijka, scyzoryk i kredki. W 1936 roku „Plastusiowy pamiętnik” został wydany w formie książkowej, a przeszło dwadzieścia lat później w ręce dzieci trafiła kontynuacja dzieła, czyli „Przygody Plastusia”.

Opowieści o chłopcu z plasteliny znają dziś wszyscy - i mali, i duzi. Na ich podstawie powstał nawet serial animowany.